اشکی و لبخندی

همچنان که زمان می گذرد...

ashkiolabkhandi — Wed, 07 Oct 2009 22:02:18 GMT

چند هفته پیش به مناسبت روز سینما، بعد از سالها امکان دیدن دوباره نسخه 35 میلی متری "لیلا" و "شوکران" در سینما فراهم شد و حالش را بردم. این دو فیلم با اینکه 10، 12 سالی از زمان ساختشان می گذرد هنوز هم رو پا هستند و سرحال، و توانسته اند گذر زمان را تاب بیاورند.

با دیدن لیلا یاد اون شب سرد زمستانی در زمستان 76 افتادم که بعد از دیدن فیلم از سینما فلسطین زدم بیرون و از داغی فیلم مگر سرمای دنیای بیرون فیلم را حس می کردم.؟! لیلا یک عاشقانه تمام عیار است و به نظرم یک کهن الگوی اسطوره ای را امروزی می کند. اینکه معشوق عاشقش را وارد آزمون عشق می کند تا مشخص شود این کاره هست یا نه! در لیلا، سرآخر مرد که همه چیز تمام است ولی یک اشکال بزرگ به اسم بی ارادگی دارد، بازنده از آزمون بیرون می آید.

شوکران را در "پردیس سینمایی ملت" دیدم و واقعا دیدنش آه از نهادم بلند کرد. فیلمی که هنوز 10 سال از زمان اکرانش نمی گذرد آنچنان پر از خط و خش بود که فقط دعا می کنم نسخه اصلی فیلم و یا نسخه ای که از آن در فیلمخانه ملی نگهداری می شود سالم باشند. وضعیت مضحک دیگری که موقع نمایش فیلم پیش آمده بود این بود که آپاراتچی فیلم قبل از نمایش فیلم باید توجیه می شد قطع این فیلم اسکوپ است و برای نمایش صحیح آن باید از لنز آنامورفیک جلوی آپارات فیلم استفاده کرد تا تصویر فیلم کشیده نشود و خوب متاسفانه کسی آپاراتچی محترم را توجیه نکرده بود و هرچقدر دست و سوت و سر وصدا ایجاد شد تا آپاراتچی عزیز ملتفت شود نشد که نشد و اعتراض به مسئول سالن هم 10، 15 دقیقه ای طول کشید تا به آپاراتخانه برسد و نتیجه این شد که به عنوان مثال صحنه ای که "محمود بصیرت" اهل و عیال را بر می دارد تا با دووی جدیدی که خریده دوری در شهر بزنند، دووی مورد نظر روی پرده سینما شبیه ماشین آقای شگفت انگیز شده بود در انیمیشن "شگفت انگیزان". اونجایی که آقای شگفت انگیز به اجبار کارمند شده و با ماشین مسخره ای که هیچ تناسبی با هیکل گنده اش دارد، مسیر خانه تا اداره را متر می کند!

شوکران هم هنوز فیلم سرحالیست و از تجربه های درخشان شخصیت پردازی در سینمای ایران. لحظه لحظه فیلم ما را به قضاوت وا می دارد و لحظه ای بعد چشمه ای دیگر از شخصیت نشان می دهد و ما را از داوری سطحیمان شرمنده می کند و در آخر است که ضربه نهایی را می زند. معصومترین شخصیت فیلم، زن فیلم است که در طول فیلم به نظر می رسد کاری جز منهدم کردن زندگی شاد و خوش و مرتب محمود بصیرت ندارد. و هولناکترین شخصیت فیلم مرد فیلم است که حاضر نمی شود مسئولیت کارش را قبول کند و در آخر مسخ شده به زندگی ادامه می دهد. کدام یک از ما بخشی از وجودمان محمود بصیرت نیست؟

پی نوشت:

گوش شیطون کر، مثل اینکه بالاخره "به رنگ ارغوان" حاتمی کیا عاقبت به خیر شد و از تو قوطی ببخشید توقیف در اومد. نمی دونم چرا احساس می کنم این فیلم از بهترین کارهای حاتمی کیاست. کمی باید صبر کنیم...

ای داد از "بیداد"...

ashkiolabkhandi — Tue, 22 Sep 2009 14:27:18 GMT

صد هزاران گل شکفت و بانگ مرغی برنخاست عندلیبان را چه پیش آمد هزاران را چه شد

زهره سازی خوش نمی سازد مگر عودش بسوخت کس ندارد ذوق مستی می گساران را چه شد

از دیروز که خبر فوت "پرویز مشکاتیان" را شنیدم، مدام یاد دو تا از بهترین آلبومهای استاد شجریان می افتم. آلبوم های "بیداد" و "نوا" که هنوزهم برایم عزیزترین و دوست داشتنی ترین آلبوم های استاد هستند. بیداد و نوا حاصل همکاری تکرار نشدنی شجریان و مشکاتیان در دهه تاریخی 60 بودند، در دوره ای که هر دو در اوج بودند. روحش شاد...

لینکها:

- سایت رسمی "مشکاتیان"

- "مشکاتیان" در "ویکیپدیا"

حکایت بوسه و شانه...

ashkiolabkhandi — Thu, 06 Aug 2009 13:26:18 GMT

فردوسی در نخستین صفحات شاهنامه، یکی از زیباترین وعمیق ترین استعاره های تاریخ ادبیات جهان را با روایت داستان ضحاک خلق می کند. آنجا که ضحاک به پاس قدردانی از ابلیس که با مهارت شگفت خویش در آشپزی، خورش خانه شاهی را رونق داده است، به او این موهبت را می بخشد تا هر خواسته ای که دارد را از شاه بخواهد تا بی درنگ برآورده شود. ابلیس از تمام خواسته ها، فقط اکتفا می کند به اینکه ضحاک به او اجازه دهد تا بر دو کتفش بوسه بزند. ضحاک که این خواسته را ناچیز می داند با خوشحالی به او اجازه می دهد. ابلیس مقابل ضحاک می ایستد و بر دو شانه او بوسه می دهد و ناگهان دو مار هول انگیز بر شانه های ضحاک می روید و بعدا مشخص می شود که به هیچ نحو نمی توان از شر این دو موجود شیطانی خلاص شد و تنها می شود برای تسکین درد، هر روز مغز دو جوان را خوراک ماران کرد و این گونه است که این استعاره زیبا و شگفت انگیز شکل می گیرد: آرامش پلیدی با در آوردن و خوراک ساختن مغز جوانان!

اگر خدای نخواسته وسوسه شیطانی بر شما چیره شده و ناخودآگاه درحال ربط دادن این داستان با عکس بالا هستید، باید خدمت شما عرض کنم که عکس بالا تنها و تنها جنبه تزئینی دارد!

وقتی می شود برای انجام هر کاری رای گرفت، حتی ریختن آبروی الی…

ashkiolabkhandi — Wed, 22 Jul 2009 20:30:18 GMT

«اصغر فرهادی» با آخرین فیلمش «درباره الی»، بعد از مدتها لذت چند باره دیدن فیلمی ایرانی را در سالن سینما، دوباره به یادم آورد. درباره الی، فاصله دنیای تصویر شده بر پرده نقره ای سینما با دنیایی که ما در آن زندگی می کنیم را به کمترین حد ممکن می رساند. اینکه درحالیکه فیلم را می بینیم و مدتها پس از تماشای آن، مدام یاد خودمان می افتیم و وحشت برمان می دارد. یاد تصمیم هایمان، یاد دروغ گفتن هایمان، یاد ظاهرا راست گقتن ولی همه حقیقت را نگفتن هایمان. ما را از این می ترساند که نکند من هم در گذشته تصمیمی ظاهرا موجه گرفته باشم و یا قضاوتی کرده باشم که به قیمت ریخته شدن آبروی کسی مثل الی تمام شده باشد؟ درباره الی، بیننده اش را عریان درمقابل خود می گذارد و در این حالت دیگر راهی برای پنهان شدن نمی ماند. همه راههای فرار را می بندد و جوری یقه تماشاگرش را می چسبد که پا گذاشتن روی آسفالت سفت خیابان بیرون سالن سینما هم برای خارج شدن از حال و هوای فیلم چندان کارساز نیست. فرهادی، بیننده فیلمش را در بازی ای که تدارک دیده سهیم می کند و وقتی خود بازی کننده، بخشی از بازی شد فرهادی ضربه نهایی خود را می زند.

سپیده تنها تر است یا الی؟

در فیلم هایی که مایه های اسطوره ای دارند، همیشه فردی وجود دارد که درک و عقیده شخصیش را به قانون و نظر اطرافیان ترجیح می دهد. تصمیمی که شاید به ظاهرمعقول به نظر نرسد، ولی این تصمیم را کسی می گیرد که شخصیتی اسطوره ای است. اما اگر این شخصیت اسطوره ای بخواهد پا به اجتماع که سازمانش بر مدار عقل می گردد، بگذارد یا باید از آن وجه اسطوره ای خود بگذرد یا دست به خود ویرانگری بزند. همین حالت را می توان در کشمش بین حفظ فردیت و عضوی از جمع شدن و پذیرفته شدن از سوی جمع دید. سپیده از طرفی تصمیم می گیرد که حتی اگر کل جمع تصمیمشان گفتن واقعیت(البته به زعم خودشان) بود، یک تنه آن چیزی که به نظرش راست می آید را به نامزد الی بگوید تا حداقل آبروی الی ریخته نشود؛ ولی از طرفی جمع که طبق معمول رای گیری می کنند او را مجبور می کنند تا سخنگوی رای اکثریت باشد. و تراژدی سپیده از اینجا شکل نهایی خود را می گیرد و او را در تلخی ای بی پایان غرق می کند. چقدر سپیده تنهاست…

پی نوشت:

روزی، روزگاری که هنوز در دانشگاه صنعتی اصفهان کارت دانشجوییم معتبر بود، کلاسی داشتم که استادش یکی از برنامه های ثابتی که هر جلسه برای آن وقت می گذاشت، پخش قطعه ای موسیقی بود و بعد از ما که شاگردانش بودیم، می خواست تا تصورمان را از آن قطعه آهنگ برای بقیه شرح دهیم. اینکه به نظرمان آهنگساز خواسته چه حس و حالی را بیان کند و یا یک تصویر ازآن قطعه آهنگ بسازیم. اولین بار که با آلبوم «نغمه های سکوت» اثر «آندرآ باور» آشنا شدم در این کلاس بود. اولین باری که قطعه «A Song For Eli» که فکر کنم تراک اول این آلبوم هست را شنیدم، ابتدا دریا در ذهنم شکل گرفت و بعد دلتنگی. چه خوب که درباره الی با این آهنگ تمام می شود و ما را در دلتنگی نبودن الی که در آغوش دریا گم شد، غرق می کند. چقدر جای الی در دنیای ما خالیه...

داستان جاوید*

ashkiolabkhandi — Sun, 19 Jul 2009 21:57:18 GMT

هنوز در حال و هوای وقایع اتفاقیه جریانات چند هفته گذشته هستم. اتفاقاتی که خیلی از ماها را بهت زده کرد. قرار نیست از حساسیت و پیگیری مطالباتمان کوتاه بیاییم. ولی باید تمرین کنیم و یاد بگیریم که در عین پیگیری خواسته هایمان و در عین وجود داشتن بحرانها و مشکلات، زندگی را فراموش نکنیم.

خوبان پارسی گوی بخشندگان عمرند ساقی بده بشارت رندان پارسا را

در بیشتر موارد معیارعمومیم برای خوب بودن یک رمان این است که وقتی شروع به خواندنش می کنم، به اصطلاح دلم نیاید آن را به زمین بگذارم و اگر خواندن آن را به هر دلیلی متوقف می کنم برای از سر گرفتن خواندن آن لحظه شماری کنم. با این معیار مجموعه آثار «اسماعیل فصیح»(ونه تمام کارهایش)، او را برای من به محبوبترین رمان نویس ایرانی تبدیل کرده است.

اولین باری که اسم اسماعیل فصیح را شنیدم یا خواندم، مربوط است به گفت و گوی «احمد امینی» کارگردان سریال دوست داشتنی «اولین شب آرامش» که درجواب سوالی توضیح می دهد که اسم شخصیت «جلال»(با بازی «پرویز پورحسینی») را با تاثیر از شخصیت ثابت رمان های اسماعیل فصیح انتخاب کرده است. آن موقع به نظرم رسید که این آقا «جلال آریان» باید شخصیت جالبی داشته باشد که ناخودآگاه اسم یک شخصیت دوست داشتنی و مهم سریال وامدار او می شود. دفعه بعدی که اسم «اسماعیل فصیح» را جایی دیدم که گزارش نویس یا منتقدی به سراغ «بهروز افخمی» می رود تا با او گفت و گو کند و چیزی که در برخورد اول توجهش را جلب می کند، این است که افخمی با علاقه فراوان مشغول خواندن رمانی از فصیح بوده است.

چند سالی گذشت تا نمی دانم چطور پاییز سال قبل ناخودآگاه یاد فصیح افتادم وهوس کردم یکی از رمانهایش را امتحان کنم. رفتم کتابخانه دانشکده و در کتابدان دنبال رمانهای اسماعیل فصیح گشتم و برای شروع رمان «دل کور»ش که اسم وسوسه کننده ای داشت را گرفتم و همان اتفاقی افتاد که معمولا موقع خواندن رمان های خوب مورد پسندم می افتد. اینکه دل تو دل نداشتم که ببینم برای شخصیت های داستان چه اتفاقی می افتد. اینکه سرنوشت شخصیت های داستان برایم به مهترین موضوع این جهان تبدیل می شود. هر قسمت از کتاب را که می خواندم آه از نهادم بلند می شد که چطور تا به حال کسی به صرافت نیفتاده که این رمان اساسا تصویری و سینمایی را به فیلم تبدیل کند و چرا خیلی ها فقط به بلند کردن بعضی از حوادث و اتفاقهای فرعی داستان برای فیلم نامه هایشان اکتفا کرده اند و سراغ اصل جنس نرفته اند.

دل کور را که تمام کردم، یادم افتاد که سال قبل رمانی از فصیح را خریده بودم و هنوز نخوانده بودمش. داستانی به اسم «تلخ کام». داستان را می خوانم. با خواندن آن متوجه دو ویژگی دیگر از خصوصیات آثار فصیح می شوم. یکی اینکه پایان رمان او می تواند شروعی برای رمان دیگرش باشد. دراین مورد خاص داستان به این صورت تمام می شود که جلال آریان می گوید:

"نمی دانم چرا دلم می خواهد ثریا کیف و چمدانهایش را بسته و آماده حرکت یا این که حرکت کرده و رفته باشد... وهرگز به کوچکترین نورون کامپیوتر مغزم که آکنده از اعجاب و افسانه های روزگار ما است، خطور نمی کند که دو سال بعد، خودم او را هم در پاریس فرانسه مثل پرفسور جاوید فیروزپور در دیل انگلستان، در بیمارستان دوال گراس در خیابان روسن ژاک در اغمای مرگ خواهم دید"**. ما ادامه این داستان را در رمان «ثریا در اغما» پی می گیریم.

و دیگری اینکه یکی ازداستان های فرعی رمانی از او می تواند خود در رمانی دیگر شرح و بسط پیدا کند. و باز در این مورد خاص، داستان شخصیت «جاوید فیروزپور»، سالها پیش از طبع داستان «تلخ کام» در رمان دلچسب «داستان جاوید» به طور کامل تعریف شده است.

وقتی متوجه این ویژگیها شدم، تصمیم گرفتم که خواندن رمان های فصیح را به ترتیب زمانی ادامه دهم. خواندم و خواندم و یکی از یکی بهتر: «ثریا در اغما»، «داستان جاوید»، «درد سیاوش» تا رسیدم به رمان «زمستان 62» که به نظرم بهترین اثر فصیح و یکی از بهترین آثار داستانی ادبیات ایران است. زمستان 62 یکی از بکرترین و متفاوت ترین و در عین دل دوست داشتنی ترین آثاریست که درمورد جنگ تحمیلی نوشته شده است. داستانی که مرا یاد آن دیالوگ درجه یک «ریک»(همفری بوگارت) در «کازابلانکا» می اندازد. جایی که ریک به «ایلزا»(اینگرید برگمن) می گوید: "دیدن این که توی این دنیای دیوونه کسی برای مشکلات سه تا آدم کوچولو تره هم خورد نمی کنه، برام کاری نداره.". زمستان 62 داستان همین آدم کوچولوهاییست که زمانه و دنیای دیوانه برایشان تره هم خورد نمی کند و عشق و آرزو هایشان را به هیچ می گیرد. زمستان 62 را که خواندم بیش از پیش مطمئن شدم که انگار کسی از اهالی فیلمنامه نویسان و فیلمسازان سینمای ما حواسش به این گنجی که در ادبیات معاصرمان داریم، نیست! آن روزها پی گیر شدم که ببینم آیا کسی به فکر اقتباس از کارهای فصیح افتاده یا نه؟ در این پیگیریها ویژگی جالب دیگر فصیح را فهمیدم. در دانشکده از هرکدام از اساتید که پیگیر ادبیات و به خصوص ادبیات داستانی ایران بودند، می پرسیدم آیا در مورد اقتباس از آثار فصیح اطلاعی دارید یا نه به یک جواب مشترک می رسیدم. اینکه بعد از اظهار بی اطلاعی، می پرسیدند:"مگر اسماعیل فصیح زنده است؟!". اسماعیل فصیح بر خلاف خیلی از داستان نویسان ایرانی که وجه روشنفکریشان بر داستان نویسیشان می چربد، خود را یک داستان نویس می دانست تا مثلا یک رهبر روشنفکری. بیشتر از اینکه حرف می زد می نوشت و خوب هم می نوشت. و اینگونه بود که اسماعیل فصیح با مجموعه آثارش که البته شامل آثار ضعیفی مثل «کشته عشق» و «طشت خون» هم می شد، توانست به یکی از بهترین رمان نویسان ایرانی تبدیل شود. نویسنده ای که در بهترین آثارش توانست راوی حال و هوا و روح زمانه اش شود. و البته چون تمایلی به عضویت در هیچ گروه و دسته ای را نداشت، علیرغم پر مخاطب بودن آثارش مهجور ماند.

کاش در زمانه ای که خیلی ها در سینمای ایران از قطع رابطه طبیعی ادبیات داستانی ایران و سینمای ایران شکایت می کنند، بشود بهترین رمان های فصیح را به روی پرده های سینما کشاند. کسانی تمایل فراوانی برای این کار داشته اند که از مشهورترینشان می توان به «بهمن فرمان آرا» اشاره کرد که اسماعیل فصیح جایی نقل کرده است که: "فرمان آرا وقتی داستان هایم را خواند، وجه تصویری بودنشان برایش بسیار جالب بود. آشنایی او با آثار من همان طور که خودش گفته از «زمستان 62» شروع شده است. او گفته بود می خواست آن را فیلم کند و یکی از دلایلی که به ایران برگشته تا فیلم بسازد، عشق ساختن زمستان 62 بوده است. او سناریوهایی از سه کتاب «داستان جاوید»، «زمستان 62» و «باده کهن» می نویسد، اما هر سه تقریبا بدون هیچ صحبتی و حتی اصلاحیه یی، رد می شوند."***.

کاش این گشادگی سینه در سیاستگذاران سینمای ما پیدا شود که به جای مانع تراشی برای استفاده از پتانسیل های ادبیات داستانی ما، راهی برای آزاد کردن این انرژی نهفته ایجاد کنند. مطمئن باشید که ضرر نمی کنیم. این طوری به نفع همه است...

لینکها:

- «اسماعیل فصیح» در «ویکیپدیا»

- گزارشی از ملاقات و گفت و گوی «سعید کمالی دهقان» با «اسماعیل فصیح»(از معدود گفت و گوهای اسماعیل فصیح)

- یادداشتی از «مهدی یزدانی خرم» درباره «اسماعیل فصیح»

پانوشت ها:

* عنوان این یادداشت برگرفته از عنوان یکی از رمان های زنده یاد «اسماعیل فصیح» است.

** بخشی از رمان «تلخ کام» / نشر آسیم / چاپ دوم / ص147، 148

*** به نقل از روزنامه «اعتماد» مورخه 27 تیر 1388

ما هيچ، ما نگاه...

ashkiolabkhandi — Sun, 05 Jul 2009 07:20:18 GMT

چو ضحاک شد بر جهان شهريار بر او ساليان انجمن شد هزار

نهان گشت آئين فرزانگان پراکنده شد کام ديوانگان

هنر خوار شد، جادوي ارجمند نهان راستي، آشکارا گزند

شده بر بدي دست ديوان دراز به نيکي نرفتي سخن جز به راز

در فيلم «دره من چه سرسبز بود»(جان فورد)، وقتي کارگران معدن براي اولين بار اعتصاب مي کنند، پسرک نوجوان و معصوم فیلم از کشيش جوان و دوست داشتني فيلم می پرسد که چه اتفاقی افتاده است؟ کشیش دستش را روي شانه پسرک نوجوان مي گذارد و مي گويد: "چيزي از اين دره رفت که ديگه بر نميگرده..."

قاصد روزان ابري، داروگ، کي مي رسد باران؟

ashkiolabkhandi — Thu, 11 Jun 2009 10:14:18 GMT

طرفداران مهدي کروبي براي راي دادن به او، دلايل متعددي را ذکر کرده اند. از جمله اينکه کروبي، سياستمدار شجاعيست، توانايي چانه زني خوبي در امور سياسي دارد، تيم قوي و کاربلدي به همراه برنامه اي مدون دارد و ... .

همه اينها به جاي خود متين و قبول. اما شايد مهمترين دليلي که من به کروبي راي مي دهم، اينست که کروبي کسب و کارش سياست است. دوست دارم فردي رئيس جمهور کشورم شود که چهار سال ديگر چه دوره پر تنشي را از سر گذرانده باشد و چه دوره آرامي را، نخواهد به کنج کتابخانه اش يا اتاقش در فرهنگستان هنر برگردد. اينکه مرد سياست باشد و قواعد بازي آن را ياد گرفته باشد و از اين دانستن خويش خجالت نکشد و بکوشد به جامعه خود، قواعد اين بازي را ياد بدهد. اينکه ما ياد بگيريم اگر انتخابهاي سياسي ما بر مبناي راي به حزب دلخواهمان باشد، احتمال اينکه بتوانيم مطالباتمان را پي گيري کنيم خيلي بيشتر است تا اينکه به فردي راي بدهيم که برخاسته از حزبي مشخص و با سابقه کاري روشن نباشد. مطمئنا در شروع کار مشکلات فراوان و پيش بيني نشده اي سر راهمان قرار خواهد گرفت. ولي در دراز مدت اعتماد بيشتري به اين شيوه مي توان داشت. به قول ديالوگي از فيلمي که اسمش را در خاطر ندارم "هميشه براي هر کاري، يک بار اولي وجود دارد...".

اگر به انتخابتان برای ریاست جمهوری، ایمان دارید که خوب انتخابتان محترم است. ولی اگر انتخابتان بر مبنای "نه!" به کاندیدای مشخصی است، لطفا این یادداشت را بخوانید. ضرر نمی کنید...

جیبی پر از معجزه...

ashkiolabkhandi — Sun, 26 Apr 2009 09:48:18 GMT

يکي از بازيهاي فوتبالي که حسرت ديدنش از نزديک بدجوري به دلم مانده، بازي فصل قبل پرسپوليس – سپاهان است. يادمه که تصميم گرفته بودم براي ديدن بازي بروم استاديوم. اما در کمال بدشانسي، روز بازي کلاسي داشتم که تعداد غيبتهايم در آن به خط قرمز رسيده بود و اگر اون روز سر کلاس نمي رفتم، درسم حذف مي شد. در شش و بش رفتن يا نرفتن سر کلاس بودم و در نهايت مانند عاشقان بي وفا، به عشقم پشت کردم و حذف نشدن درس را به رفتن به استاديوم ترجيح دادم. اما انگار اين آزمون سخت فقط محکي بود براي سنجيدن ميزان صداقت من در عشقم. چون وقتي رسيدم سر کلاس، خبر رسيد که استاد مربوطه به دوست داران اين بازي حال اساسي داده و کلاس را تعطيل کرده است. حيف که آيينه دم دستم نبود، وگرنه با ديدن قيافه مضحکم احتمالا از خنده ريسه مي رفتم!

ولي خوب شد که دانشکده مون يک آقاي خالصي داره که بعضي وقتها حال هاي اساسي اي مي دهد. اون روز تصوير شبکه 3 را با پروژکتور انداخت روي پرده سالن نمايشمان و ما نشستيم و بازي را ديديم، ولي لذتي که تماشاگران اون بازي تاريخي در استاديوم آزادي بردند کجا و لذت ما کجا؟!

خيلي دوست داشتم اون روز در استاديوم بودم و انرژي مثبتي که «افشين قطبي» به زمين فرستاده بود را از نزديک حس مي کردم. کاش بودم و از نزديک مي ديدم وقتي هزاران نفر از خدا بقول «حميد هامون» مي خواهند که "خدايا يه معجزه بفرست!"، چطور توپي به عجيب ترين شکل ممکن مي تواند وارد دروازه شود و معجزه اتفاق بيفتد.ولي بايد اون روز کسي کنار زمين حاضر مي بود که ما مي توانستيم با حضور او به اتفاق افتادن معجزه اعتقاد پيدا مي کرديم. قطبي همچين آدمي بود.

خوشحالم که باز افشين قطبي به ايران برگشت و اين بار مي توانيم تيم ملي اي را در زمين ببينيم که حداقل به اندازه تيمي که «علي دايي» به زمين مي فرستاد ترسو نباشد و به قول خود قطبي »دل شيرداشته باشد!». همان طور که به نظرم خود قطبي دل شير داشت که در اين شرايط نا اميد کننده دوباره به ايران برگشت و هدايت تيمي را به عهده گرفت که اگر نتواند با هدايت آن نتايج قابل قبولي بگيرد، براي هميشه کارت بازيش را در ايران سوزانده است. خدا کند که اين کارت تمديد شود.

«وداعي نيست که اين آغاز سلام است...»*

ashkiolabkhandi — Fri, 18 Jul 2008 17:38:18 GMT

امروز صبح دوستم مهرداد اس ام اس زد که "شنيدي خسرو شکيبايي مرده؟ راسته؟" ، اول فکر کردم بازم از اين شوخيهاي بي مزه اس ام اسيه. بعد که از اخبار خبر فوت خسرو شکيبايي را شنيدم، احساس عجيبي پيدا کردم. اينکه چرا اينقدر مرگ را چيز عجيب و دور از انتظاري مي بينم؟! اينکه چرا باور نمي کنم که مرگ همين بغل گوشمان است و مي تواند يکهو ناغافل سرش را پايين بندازد و از در وارد شود.

وقتي در نوجواني براي اولين بار، «هامون» را ديدم شيفته آن شدم و بيشتر از آن شيفته خسرو شکيبايي. يادم هست فيلمنامه هامون را که خريدم، ته کتاب عکس تست گريم شکيبايي(عکس بالا) چاپ شده بود. آنقدر شيفته شکيبايي شده بودم که مي خواستم خودم را شبيه او کنم. ساعتها جلوي آينه با موهايم ور مي رفتم تا مدل مويم شبيه آن عکس شود که هيچ وقت نشد!

وقتي «کيميا» را براي اولين بار از تلويزيون ديدم، ضبطش کردم و بارها صداي شکيبايي در سکانس آخر فيلم درحاليکه نامه اي را که براي «شکوه»(بيتا فرهي) نوشته است مي خواند، گوش دادم تا سر از راز صداي جادويي خسرو شکيبايي درآورم که هيچ وقت درنياوردم! سکانس آخر فيلم جايي که شکيبايي براي آخرين بار پشت پنجره اتاقش براي کبوترهاي حرم امام رضا(ع) دانه گندم مي ريزد و پاکت خالي شده را در سطل آشغال اتاقش مي اندازد و از آنجا دل مي کند را خيلي دوست داشتم و دارم. شايد فقط خسرو شکيبايي مي توانست جوري يک پاکت خالي را در سطل آشغال بياندازد که بعد از گذشتن ده، دوازده سال از ديدن فيلم، هنوز صداي انداختنش در گوشم مانده باشد.

اگر مردن به معناي فراموش شدن باشد، «خسرو شکيبايي» هنوز براي من زنده است. زنده است با نقشهايي که جانشان بخشيده و در خاطرم مانده است.

بعد التحریر:

یادداشتهایی دلنشین از« ناصر تقوایی » و« رضا کیانیان » در مورد خسرو شکیبایی.

*عنوان یادداشت ديالوگيست از فيلم کيميا(احمد رضا درويش)

از «آخرين امپراطور» به «بازگشت پادشاه»

ashkiolabkhandi — Fri, 04 Jul 2008 20:29:18 GMT

هميشه فکر مي کردم استقلالي هستم. اما نمي دانم چرا وقتي پرسپوليس بازيهايش را مي برد، خوشحال مي شدم! به قول «ريک»(همفري بوگارت) در «کازابلانکا» که در جواب سوال «سروان رنو» که از او مي پرسد «چرا اومده به کازابلانکا؟» جواب مي ده «به خاطر آب». سروان رنو مي گه «چه آبي؟ ما تو بيابون هستيم». ريک جواب مي ده «به من اطلاعات عوضي داده بودن!». فکر کنم به من هم اطلاعات عوضي داده بودند.

وقتي افشين قطبي بعد از اون فينال رويايي از پرسپوليس رفت، مطلبي نوشتم و مي خواستم در وبلاگم بگذارم. ولي هي دست دست مي کردم تا امروز که اخبار ورزشي گفت قطبي به پرسپوليس برگشته است. در اطرافم و احتمالا اطراف شما آدم هايي هستند که تماشاي بازي فوتبال و علاقه مندي به فوتبال برايشان هيچ مفهومي ندارد و شايد شما هم اين ديالوگ هاي کليدي «اگه گل بزنن، چي به تو مي رسه؟!» و «فوتبال براي اينه که سر آدما رو گرم کنن تا حواسشون از اصل موضوع پرت بشه!» را به دفعات شنيده ايد. اما به نظرم فوتبال آيينه اي تمام نما از زندگيست. با نگاه کردن به پديده قطبي، نحوه سلوک شخصيش و برخوردها و ارتباط اطرافيانش با او در ليگ برتر دوره قبل، مي شد تصويري تمام قد از جامعه امان را ببينيم. تصويري که شايد چندان دلپذير هم نباشد. اما شايد بازگشت قطبي به ايران بتواند معادلات گذشته را کمي تغيير دهد. به اين تغيير نياز داريم...